Mój tata pije. Moja mama pije. Co mogę zrobić?
Jeżeli Twój tata albo mama pije, możesz mieć w sobie bardzo różne emocje.
Możesz czuć:
- strach, kiedy rodzic wraca do domu,
- złość, że kolejny raz wybrał alkohol,
- wstyd, że ktoś może się dowiedzieć,
- bezradność, bo nie wiesz, jak to zatrzymać,
- a nawet nienawiść, bo masz poczucie, że rodzic zabiera Ci spokój i bezpieczeństwo.
Możesz jednocześnie kochać swojego rodzica i mieć go dosyć. Możesz martwić się o niego i jednocześnie czuć ogromną złość. To nie oznacza, że jesteś złym dzieckiem. To oznacza, że żyjesz w bardzo trudnej sytuacji.
Najważniejsze: to nie Ty jesteś powodem tego, że rodzic pije
Dzieci osób uzależnionych bardzo często próbują znaleźć przyczynę problemu.
Mogą myśleć:
Gdybym był grzeczniejszy, tata by nie pił.
Gdybym bardziej się starała, mama byłaby inna.
Może zrobiłem coś źle.
Prawda jest inna. Nie jesteś powodem tego, że rodzic pije. Nie mogłeś tego spowodować. Nie możesz też sprawić, że rodzic przestanie pić. Uzależnienie jest problemem osoby, która pije, a odpowiedzialność za zmianę należy do niej.
Kiedy rodzic pije, dziecko często zaczyna żyć jego problemem
W domu, w którym pojawia się alkohol, dziecko często przestaje czuć się bezpiecznie.
Zamiast skupiać się na sobie, zaczyna obserwować rodzica:
Czy tata dzisiaj będzie pił?
Czy mama wróci w dobrym humorze?
Czy będzie awantura?
Czy znowu trzeba będzie udawać, że wszystko jest dobrze?
Dziecko może nauczyć się przewidywać nastroje innych, unikać konfliktów, ukrywać problemy rodziny, brać odpowiedzialność za dorosłych i próbować ratować sytuację. To nie są cechy, z którymi ktoś się rodzi. To sposoby radzenia sobie, które pomagają przetrwać trudne warunki.
Czy mogę sprawić, żeby tata albo mama przestali pić?
To bardzo częste pytanie. Wiele osób próbuje prosić, tłumaczyć, przekonywać, kontrolować, zabierać alkohol lub pilnować rodzica. Najczęściej wynika to z miłości i bezradności.
Ale jest jedna trudna prawda: Nie możesz zmienić osoby, która sama nie jest gotowa na zmianę.
Możesz powiedzieć, że jej zachowanie Cię rani. Możesz zadbać o swoje bezpieczeństwo. Możesz postawić granice. Ale nie możesz wziąć odpowiedzialności za czyjeś picie.
Dlaczego tak trudno mi przestać się tym przejmować?
Jeżeli długo żyjesz obok uzależnienia, Twoja psychika może nauczyć się ciągłego czuwania. Możesz zauważać u siebie:
- ciągłe napięcie,
- zamartwianie się,
- trudność z odpoczynkiem,
- poczucie winy, kiedy zajmujesz się sobą,
- potrzebę kontrolowania wszystkiego,
- poczucie, że musisz ratować innych.
To nie znaczy, że przesadzasz. To naturalna reakcja osoby, która przez długi czas żyła w nieprzewidywalnej sytuacji.
Co mogę zrobić dla siebie?
1. Przestań brać odpowiedzialność za picie rodzica
Możesz kochać rodzica. Możesz się o niego martwić, ale nie musisz poświęcać całego swojego życia, próbując go uratować.
2. Zacznij zauważać własne potrzeby
Osoby żyjące obok uzależnienia często bardzo dobrze wiedzą, czego potrzebują inni, ale zapominają o sobie.
Warto zacząć pytać:
Czego ja potrzebuję?
Co jest dla mnie ważne?
Na co się zgadzam, a na co już nie?
3. Poszukaj wsparcia
Nie musisz czekać, aż rodzic zdecyduje się na leczenie. Ty również masz prawo otrzymać pomoc.
Rozmowa z terapeutą może pomóc zrozumieć:
- dlaczego tak trudno odpuścić kontrolę,
- skąd bierze się poczucie winy,
- jak stawiać granice oraz jak zadbać o siebie mimo problemu rodzica.
Czy moje życie zawsze będzie wyglądało w ten sposób?
Nie.
To, że Twój tata lub mama pije, nie oznacza, że Twoje życie musi być zdominowane przez ten problem.
Możesz nauczyć się żyć spokojniej.
Możesz budować relacje, w których jest bezpieczeństwo.
Możesz przestać ciągle czekać na kolejną trudną sytuację.
Przeszłość wpływa na człowieka, ale nie musi decydować o całym jego życiu.
Jeżeli życie obok uzależnienia rodzica jest dla Ciebie źródłem cierpienia, rozmowa ze specjalistą może być pierwszym krokiem do odzyskania poczucia wpływu na własne życie.
W Centrum Terapii Uzależnień i Pomocy Rodzinie HALT pomagamy osobom, które żyją obok uzależnienia oraz osobom dorosłym, które odczuwają skutki dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym.
